Afstellen Newton-sterrenkijker

Naar aanleiding van de online-lezing van Meindert de Jong op 24 oktober (zelfbouw Newton-telescoop) stuurde Fetze Tigchelaar het volgende bericht:

Al enkele jaren bezit ik een Newton sterrenkijker. Het is een Skywatcher 12 inch in een Dobson-opstelling. Pas onlangs is hij goed afgesteld met behulp van een plastic dop van een Dreft afwasmiddel flaconfles, met een kijkgaatje. De kijker was door de vorige eigenaar reeds afgesteld met een bijgeleverde laser collimator. Hoe ik ook na stelde, de kijker gaf niet een duidelijk scherp beeld. De collimator bezat, achteraf gezien, een afwijking want de rode lichtstraal stond niet precies in het verlengde van de oculair- houder. (Met ronddraaien in de oculair-houder maakte hij een kleine cirkeltje op de grote spiegel). Dit euvel kan ook worden bijgesteld d.m.v. van minuscule schroefjes, maar voordat dat klaar was, waren de batterijen leeg, hield de laser er mee op en kon ik na inbrengen van nieuwe batterijen opnieuw beginnen. Dit heeft zich een paar keren herhaald.

Tot ik een tijdje terug een schroefdop van een Dreft flacon in handen kreeg met een kijkgaatje van 2,5 mm. Ik heb de schroefdop van het afsluitdopje ontdaan en het deel met kijkgaatje op een oculair-buisje geplakt. (zie foto’s)

Nu kijk ik, overdag met de zon in de rug, door de dop naar de grote spiegel en de binnenkant met het kijkgaatje tekent zich mooi af. Daarna projecteer ik, met behulp van de stelschroeven van de grote spiegel, dit gaatje precies op het centrum. Dit gaat ook met behulp van een zaklantaarn in het donker, maar dat is om meerdere reden af te raden. Overdag afstellen gaat het beste. Een eenvoudiger en goedkopere methode om een Newton te collimeren is er volgens mij niet en daarover wil ik de leden van vereniging Gemma Frisius graag informeren.

Fetze Tigchelaar

 

De Diepenveen-meteoriet, herontdekt door ons erelid Henk Nieuwenhuis

Ons erelid Henk Nieuwenhuis zag in 2012 op een Duitse camping een bijzondere steen in een houten kistje. Dit was het begin van een prachtige (her)ontdekking van de Diepenveen-meteoriet. Niet alleen het tijdschrift Zenit (het septembernummer 2020) besteedt hier uitgebreide aandacht aan. Ook op de website www.scientias.nl (9 oktober 2020) vindt u informatie over deze bijzondere vondst.

STARLINK – 4 PASSAGE

Nu de wereld in de greep van de Corona-virus crisis is en velen van ons noodgedwongen thuis hebben te blijven, in zelf-isolatie of quarantaine , geeft dat de mogelijkheid om de blik -ter afleiding wellicht ook-  uitgebreider dan normaal op de sterrenhemel te richten. Wat vanuit de eigen tuin of het balkon natuurlijk prima kan, gelet ook op het huidige  goede (waarneem-)weer! Zo zijn aan de  nachtelijke hemel van dit moment bijv. Venus, Orion, Sirius , Aldebaran. De Grote Beer, de Poolster  etc.  scherp met het blote oog te ‘spotten’. Een mooi gezicht, maar, er is meer te ontdekken! Wat  te denken van een kolonne van ca. 60 mini-satellieten uit de Starlink –serie, die sinds kort ’s avonds langs het firmament scheert. Een imposant gezicht.  Starlink, dat is een gepland satellietnetmerk van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX van Elon Musk voor het aanbieden van internettoegang. Voor meer informatie, zie op het wereldwijde web.  Op 17 februari j.l. werd de vierde reeks Starlink satellieten de  ruimte ingeschoten en deze heeft een zodanige aardbaan, dat deze geografisch uitstekend voor ons hier ten lande is te volgen.  Wie daarvoor interesse heeft kan gebruik maken van verschillende apps. Een uitermate fijne is in dat verband (voor Android-smartphone gebruikers) de app Starlink Tracker, die exact de tijd, de baan, de duur en de helderheid van de verschillende passages aangeeft.  En: genoemde app is gratis en zonder reclame bovendien!  Het bezoeken  van de  website www.heavens-above.com is een andere mogelijkheid. Deze site biedt,  een grafisch mooi ontworpen,  dynamische weergave van alle objecten van een enkele Starlink lancering. Zeer de moeite waard!

Wie weet, kunt u naast het eigen plezier van de gedane waarnemingen , op deze manier evenzeer eventuele onwetenden uit uw omgeving duidelijk maken dat van een buitenaardse  invasie  (in de vorm van ufo’s of aanstormende aliens) geen sprake is!

30 November: informele bijeenkomst en hoofdlezing door Henk Dorresteijn over de speciale relativiteitstheorie.

Op de informele bijeenkomst, van 14.00-15.00 uur, demonstreert Henk Nieuwenhuis diverse zelfgebouwde replica’s van oude sterrenkundige meetinstrumenten en kunt u de zelfgebouwde telescoop, inclusief zelf geslepen spiegel, van Meindert de Jong bewonderen. Maak ook een keuze uit de vele tijdschriften en boeken die gratis of voor weinig geld meegenomen kunnen worden. Een tas meenemen is handig! Omstreeks 15.00 uur begint Henk Dorresteijn met de hoofdlezing.

Landelijke Sterrenkijkdagen 2020

Vrijdag 28, zaterdag 29 februari en zondag 1 maart vinden weer de Landelijke Sterrenkijkdagen plaats. Op deze dagen kan het publiek op tientallen locaties in Nederland door een telescoop de sterrenhemel bewonderen. In Friesland nemen het Observeum te Burgum en het Koninklijke Eise Eisinga Planetarium te Franeker deel aan dit evenement. Zie voor meer informatie op de volgende website: https://www.sterrenkunde.nl/knvws/sterrenkijkdagen 

Lezingen GEA KRING FRIESLAND

De lezingen worden gehouden in het Natuur Museum Friesland, Schoenmakersperk 2, 8911EM-Leeuwarden en beginnen altijd om 20.00 uur
20 november : Paul van Olm : Sardinië. De geologie, de préhistorie en de jongste geschiedenis van het landschap.
18 december: Peter Koomen: Milankovic-parameters; over de oorzaken van de ijstijden.
19 februari: Dr. Jan Smit: Chixulub meteoriet inslag in Yucatan en de gevolgen daarvan in het Krijt-Tertiair.
18 maart: Herwig Pelkmans: Mineralen van België. In België zijn al 325 verschillende mineralen gevonden.
15 april: Prof. Samuel Kroonenberg: Waarom de hel naar zwavel stinkt.
Op 18 en 19 januari organiseert de GEA Kring Friesland een Geologisch weekend voor iedereen toegankelijk met als thema: Zwerfstenen.
Er is van alles te zien van de leden, fossielen, mineralen en gesteenten. Ook voor kinderen is zijn er speciale dingen te doen.